Op 26 september hield prof. dr. Roel Coutinho zijn afscheidsrede als hoogleraar Life Sciences en onderzoeker infectieziekten. Coutinho werd in de jaren 80 bekend als aids-onderzoeker en vanaf 2005 was hij bij het RIVM sectordirecteur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb). In die hoedanigheid leidde hij het Outbreak Management Team (OMT), dat de regering adviseert over de uitbraak en bestrijding van epidemieën. 

In zijn afscheidsrede vertelde Coutinho onder meer dat infectieziekten alleen te bestrijden zijn met een grondige kennis van de maatschappelijke context waarin een infectieziekte plaatsvindt. Gezien de dalende trend van de vaccinatiegraad in Nederland pleit hij voor een andere aanpak: geen grote massavaccinatieprogramma’s, maar meer individuele uitleg. Daarvoor nodig zijn meer tijd en aandacht voor jeugdgezondheidszorg, een betere scholing van jeugdartsen en verpleegkundigen en open communicatie over eventuele bijwerkingen. Verder stelde hij dat uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma niet altijd effectief is: “Het is tijd om niet alleen te denken aan uitbreiding van ons nationale vaccinatieprogramma maar ook aan mogelijke inkrimping, met behoud van de effectiviteit. Kosteneffectiviteit is een belangrijk collectief argument, maar individueel is het weinig overtuigend.” 

Coutinho is niet voor een vaccinatieplicht. Wel verwelkomt hij de roep om ongevaccineerde kinderen niet meer tot de kinderopvang toe te laten, omdat zij een risico zijn voor andere kinderen. “Dat dit op privacybezwaren zou stuiten, is een merkwaardige uitwas van onze geïndividualiseerde samenleving.”

Roel Coutinho gaf zijn afscheidsrede afgelopen woensdag 26 september in het UMC Utrecht.