Dragers van de bijzonder-resistente ESBL-producerende Enterobacteriaceae (ESBL-E) die in een ziekenhuis zijn opgenomen kunnen met in achtneming van contactisolatiemaatregelen zonder extra besmettingsrisico samen met anderen op een meerpersoonskamer worden verpleegd.

Nederlands onderzoek, gecoördineerd vanuit het Amphia Ziekenhuis en het UMC Utrecht, heeft uitgewezen dat het infectierisico bij verpleging op een meerpersoonskamer niet groter is dan bij een éénpersoonskamer.

Om verspreiding van bijzonder-resistente bacteriën zoals de ESBL-producerende Enterobacteriaceae (ESBL staat voor ‘extended-spectrum beta-lactamase’) in ziekenhuizen te voorkómen, bevelen infectiepreventierichtlijnen nu aan om contactisolatie toe te passen bij patiënten die deze bacterie bij zich dragen, bij voorkeur met verpleging in een éénpersoonskamer. Echter, de beschikbaarheid van éénpersoonskamers is in veel ziekenhuizen beperkt. Daarnaast zijn studies niet eenduidig voor wat betreft de meerwaarde van éénpersoonskamers bij het beheersen van verspreiding van resistente bacteriën.

Vergelijkbaar risico op verspreiding van de ESBL bacterie
In een grote, goed-gecontroleerde studie uitgevoerd in 16 Nederlandse ziekenhuizen en gepubliceerd in Lancet Infectious Diseases werd bij dragers van ESBL-E het risico om andere patiënten op de afdeling te besmetten vergeleken tussen verpleging in een éénpersoonskamer en verpleging in een meerpersoonskamer. Uit de analyse bleek dat het risico op besmetting van andere patiënten door dragers van ESBL-E vergelijkbaar was tussen de twee groepen: 4% (11 van 275 patiënten) bij verpleging op een éénpersoonkamer en 7% (14 van 188 patiënten) bij verpleging op een meerpersoonskamer (verschil 3.4%; 90% CI -0.3 to 7.1). Ook was er geen relatie tussen kamertype en de duur van het verblijf in het ziekenhuis of ziekenhuissterfte.

Geen toegevoegde waarde éénpersoonskamer
Onderzoeker dr. Marjolein Kluytmans-van den Bergh (Amphia, Breda en UMC Utrecht), gespecialiseerd in de epidemiologie van infectieziekten, concludeert: “Onze studie is de eerste die de toegevoegde waarde van verpleging van dragers van de ESBL-E op éénpersoonskamers in een ziekenhuissetting heeft onderzocht. Hieruit is gebleken dat, met inachtneming van contactisolatiemaatregelen, verpleging op een éénpersoonskamer geen toegevoegde waarde heeft ten opzichte van een meerpersoonskamer. Wij stellen dan ook voor om de aanbeveling om deze patiënten in eenpersoonskamers te verplegen te heroverwegen. Hiermee kunnen artsen in de dagelijkse praktijk flexibeler handelen en efficiëntere ziekenhuiszorg leveren, zonder extra risico’s voor de patiënt.”

Zorggerelateerde infecties
Zorggerelateerde infecties zijn wereldwijd een belangrijke oorzaak van ziekte en sterfte en worden steeds vaker veroorzaakt door resistente bacteriën. Zorgvuldig antibioticagebruik en adequate infectiepreventiemaatregelen om de verspreiding van antibioticaresistentie in ziekenhuizen te voorkomen zijn dan ook van groot belang. ESBL-E produceren een enzym (beta-lactamase) dat antibiotica versneld afbreekt, waardoor deze niet meer werken en er vervolgens resistentie ontstaat. Artsen schatten dat in Europa tussen de 4 en 12 procent van de patiënten die worden opgenomen in een ziekenhuis drager is van ESBL-E.

Publicatie
Kluytmans-van den Bergh MFQ, Bruijning-Verhagen PCJ, Vandenbroucke-Grauls CMJE, de Brauwer EIGB, Buiting AGM, Diederen BM, et al. Contact precautions in single-bed rooms for patients with extended-spectrum beta-lactamase-producing Enterobacteriaceae in Dutch hospitals: a cluster-randomized, crossover, non-inferiority study. Lancet Infectious Diseases 2019, https://doi.org/10.1016/S1473-3099(19)30262-2